“Người Việt đang ngày càng “dốt” tiếng Việt?”

Sáng ra nhâm nhi cà phê, đọc trang điểm báo của Anh Ba Sàm, thấy một tin hấp dẫn “Người Việt đang ngày càng “dốt” tiếng Việt?” với lời giới thiệu đao to búa lớn “sự bất nhất giữa khái niệm và nội hàm, giữa thực tế đời sống với hình thức biểu đạt thông qua vỏ ngôn ngữ“, em liền đọc ngay, mong được học hỏi những điều hay lẽ phải.

Tên bài báo là một câu hỏi, những tưởng đọc xong, em sẽ nhận được vài câu trả lời. Nhưng không, em chỉ nhận được toàn câu hỏi.

Tác giả liệt kê một số lỗi mà tác giả cho là “lỗi chính tả” như “một nhóm từ, hay một câu, thậm chí hẳn cả một’’tổ hợp’’câu bị in lặp đi lặp lại. Tôi đã đọc đâu đó một câu bát trong bài lục bát dự thi nọ được in đến…9 chữ! Thảng hoặc có bài vừa in hôm trước, hôm sau đã thấy xuất hiện cùng trên một website. Điều đáng tiếc là, theo tôi, gần đây những lỗi chính tả kiểu này có xu hướng ngày càng tăng.”

Trước hết, những lỗi tác giả nêu không thể xem là lỗi chính tả được. Khi một tổ hợp câu được in lặp đi lặp lại, rất có thể đó là do lỗi mo rát do copy and paste của cậu đánh máy hơn là lỗi dốt tiếng Việt.  Lỗi này đúng ra là lỗi biên tập.

Một câu bát trong bài thơ lục bát có thể có chín chữ hay không? Em cho là hoàn toàn có thể. Trong ca dao đầy dẫy các ví dụ về câu lục có hơn 6 chữ và câu bát có hơn tám chữ. Lấy một ví dụ là hai câu thơ nổi tiếng của Cụ Hồ, câu bát có hẳn mười một chữ.

Còn non, còn nước, còn người.

Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”

Một bài xuất hiện nhiều lần trên cùng website thì liên quan gì tới chuyện dốt tiếng Việt, hay là em quá dốt để hiểu bài viết của một tiến sĩ văn hóa học.

Trong bài có cái hình minh họa, thiệt tình em cũng chẳng biết nó minh họa cho cái lỗi gì, nhờ các bác mở mắt giúp em.

Báo động lỗi gì vậy

Tác giả còn cho rằng “Xin kính chào TẠM BIỆT và HẸN GẶP LẠI” là sai. Theo tác giả “”Tạm biệt” là từ Hán – Việt, từ đó có nghĩa là HẸN GẶP LẠI (lần sau).” Em thử tra từ điển Thiều chửu, chẳng thấy cái ý hẹn gặp lại trong từ biệt ở chỗ mô mà chỉ thấy toàn chia ly, nhớ nhung từ đây, ôi còi tàu như xé đôi lòng, hic hic.

biệt (7n) 別

• 1 : Chia. Như khu biệt 區別 phân biệt ra từng thứ.
• 2 : Ly biệt, tống biệt 送別 tiễn nhau đi xa.
• 3 : Khác. Như biệt tình 別情 tình khác, biệt cố 別故 có khác, v.v.

Tạm biệt như vậy có thể hiểu là tạm chia tay, không phải vĩnh viễn chia tay như vĩnh biệt. Cái ý hẹn gặp lại mà tác giả nhét vô chữ tạm biệt thật là khiên cưỡng.

Tác giả còn dẫn tiếng Anh, tiếng Bun, tiếng Nga để minh họa cho cái lập luận của mình. Tiếng Bun thì em hổng biết, tiếng Nga thì tù mù, có tiếng Anh thì em hơi bập bẹ. Tuy nhiên, trong tiếng Anh người ta cũng nói Goodbye and see you again, họ không hề loại trừ cái chuyện hẹn gặp lại như tác giả muốn.

MC các nước khác,họ cũng chỉ nói đơn giản, ngắn gọn: Goodbye (tạm biệt-tiếng Anh), Đovisdane (tạm biêt-tiếng Bun)(***), Đovisdanhie (tạm biệt – tiếng Nga)